czwartek, 20 kwietnia 2017

Rodzaje miast, czyli aglomeracje i megalopolis

Miasta są małe lub duże, ale wszystkie mają dość zwartą zabudowę, sporo ludności prowadzącej miejski styl życia, zatrudnionej głównie w przemyśle i usługach. To czy dana miejscowość zasłuży sobie na miano miasta zależy od prawa danego kraju. Czasem potrzebna jest decyzja administracyjna, a w innych przypadkach odpowiednia liczba mieszkańców, niekiedy dekret urzędowy posiłkuje się liczbą ludności. W Polsce obecnie trzeba mieć min. 2000 obywateli i spełnić kilka innych kryteriów (morfologia, poparcie społeczne, ludność pozarolnicza). W latach 2010-2016 prawa miejskie uzyskało 22 miejscowości, a od 1973 roku żadnemu polskiemu miasto nie odebrano tego statusu.


Aglomeracje


Aglomeracja to zbiór kilku miast i miejscowości (jednostek osadniczych), które są połączone za sobą funkcjonalnie (np. poprzez dominującą gałąź przemysłu) oraz często przestrzennie. Aglomeracja wyróżnia się w okolicy gospodarczo oraz gęstością zaludnienia. 

W zależności od wielkości poszczególnych miast-członków (głównych i satelickich) aglomeracje dzielimy na:
  • monocentryczne, w których istnieje jedno wyraźne centrum. Znajdują się w nim budynki administracyjne, kulturalne, szkolnictwa wyższego oraz galerie handlowe. Miasto rozrasta się wchłaniając sąsiednie osiedla. Np. Warszawa, Paryż, Londyn, Berlin, Łódź.
  • policentryczne (bicentryczne i konurbacje), w których istnieje dwa lub kilka obszarów centralnych. Miasta łączą się dzielnicami mieszkaniowymi, a centra mają równorzędny status. Konurbacje najczęściej tworzą się na terenach przemysłowych lub z sąsiadujących portów. Np. GOP, Zagłębie Ruhry, Lille-Roubaix-Tourcoing, Trójmiasto, Kędzierzyn-Koźle, Bielsko-Biała. 


Metropolie i megalopolis


Załóżmy, że aglomeracja rozrośnie się jeszcze bardziej na przykład na skutek dezurbanizacji i reurbanizacji. Tworem większym niż aglomeracja jest układ metropolitalny, w skrócie metropolia. Mianem tym czasem nazywa się po prostu duże miasta czy stolice, co nie zawsze jest poprawne.

Czy istnieje coś większego niż metropolia? Oczywiście. Z kilku układów metropolitalnych powstaje megalopolis. A dla lepszego zobrazowania kilka największych przykładów ze świata (dane liczbowe około, z lat 2012-15):
  • Bosnywash Megalopolis - w jego skład wchodzą Boston, Waszyngton i Nowy Jork (stąd nazwa) oraz Hartford, Albany, Newark, Filadelfia, Baltimore i kilka mniejszych.
    Długość: 850 km
    Szerokość: 80-200 km
    Ludność: 50 mln
  • Chicator Megalopolis - miasta rejonu Wielkich Jezior, czyli Chicago, Toronto, South Bend, Flint, Toledo, Buffalo, Milwaukee, Gary, Detroit, Cleveland.
    Ludność: 35 mln
  • Sansan Megalopolis - metropolie San Fransisco i Los Angeles, w tym miasta: Oakland, Sacramento, Berkeley, San Jose, Santa Barbara, Santa Cruz (już kojarzysz skąd wzięła się nazwa? :) ), San Diego
    Ludność: 28 mln
  • Nippon Megalopolis - położona na Honsiu, składa się z takich miast jak Tokio, Chiba, Jokohama, Toyota, Kawasaki, Kobe, Osaka, Kioto, Nagoja
    Ludność: 83 mln
  • miasta Beneluksu, w tym Bruksela, Eindhoven, Haga, Amsterdam, Antwerpia, Breda, Rotterdam.
  • brazylijskie - metropolie Sao Paolo i Rio de Janeiro
    Ludność: 35 mln
  • Dolina Jangcy, czyli Szanghaj i inne
    Ludność: 88 mln
  • kantońska, m.in. Kanton i Shenzhen
    Ludność: 50 mln
Wybrane aglomeracje i megalopolis na świecie Autor: Mariusz Olczyk Mapa udostępniona z serwisu tyflomapy.pl
Wybrane aglomeracje i megalopolis na świecie
Autor: Mariusz Olczyk
Mapa udostępniona z serwisu tyflomapy.pl



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz