środa, 17 maja 2017

Matura rozszerzona z geografii 2017

Miesiąc temu przyglądałam się uważniej zadaniom z egzaminu gimnazjalnego. Dzisiaj na warsztat biorę maturę. Arkusze i klucz odpowiedzi możesz ściągnąć z tego folderu.

Muszę przyznać, że tutaj pytana były już ambitniejsze.
Wprawdzie maturzyści mieli na dumanie 3 godziny, zmierzyłam się z tym arkuszem w godzinę.
Wynik 53/60, czyli 88%, czyli nie tak źle jak na 10 lat przerwy.

Zadania banalne (3)

1.1. Gwiazdę Polarną widać tylko na półkuli północnej, zostają więc 1 i 2. Bliżej do 30st. jest punkt 2.
2. Jak spojrzymy na podpisy tych szarych ciei i półcieni, odpowiedź nasunie się sama.
21. Odczytywanie trendów z wykresu.

Zadania łatwe (23)

1.2. Podany na rysunku kąt sumuje się z zwrotnikiem do 90st. Przypadek? Pozostaje ustalić, która to półkula. Południowa, więc data będzie grudniowa.
3.1, 3.2, 4, 5, 6 wymagają umiejętności czytania mapy.
7. W nazwach skał ukryły się era i okresy geologiczne. Paleozoik, sylur, dewon, karbon, perm, trias, jura, kreda.
10. Wystarczy zinterpretować mapę.
11. Odpowiedzi B i D wykluczają się. Rozsądek podpowiada C. Choć trzeba mieć ułamek wiedzy o tektonice płyt litosfery.
13.1. Największa trudność to drugi punkt dla tych którym myli się front ciepły i zimny.
15. Chwila zastanowienia czy lasotundra jest przed tajgą czy po tajdze. A potem ponowne spojrzenie na strzałki, gdzie tylko jedna pozycja jest niekonwencjonalnie opuszczona w dół.
16. D odpadało na początku. E jako pierwsze, bo pasaty regulują nieco ruch wody. Co za tym idzie kolejny jest punkt A i zostaje już tylko B na koniec.
18. Każdy kto ogląda trochę sportu wie, że była reprezentacja Serbii i Czarnogóry. Timor mógł być mylący, bo leży między Australią i Indonezją, a dla zmyłki zaznaczono również Sri Lankę dla Indii.
22. Odczytywanie i porównanie map.
23. Odpowiedzi B i C odpadają przez Brazylię - jedyne państwo z językiem portugalskim. Odpowiedź D z Algierią kojarzy się raczej z językiem arabskim. Pozostaje odpowiedź A. Z drugiej strony rozumując większość państw Ameryki Łacińskiej posługuje się językiem hiszpańskim lub angielskim, kilka francuskim.
27. Trzeba znać pojęcie dywersyfikacja - co to ma wspólnego ze stricte geografią?
28.1. Z podanych państw mamy dwa rekiny rozwoju, czyli Indie i Chiny, średnią Koree i dwa kraje z kręgu "zachodniego". Wybór raczej oczywisty nawet bez tabelki.
29.1. Wystarczy znać pasy klimatyczno-roślinne. I wiedzieć, że w dżungli krówki się słabo pasą :)
29.2. O ile słoneczniki nie kojarzą się w ogóle z Afryką, to bawełna występuje na całym świecie, chociaż na Czarnym Lądzie raczej w Egipcie i na wschodzie kontynentu. Pozostaje maniok i palma daktylowa. Środek pustyni z punktu A kojarzy się tylko z oazami pełnymi palm, więc wybór jest prosty.
30. KSR - mało bydła, dużo roślin, dużo udział rolnictwa w PKB i niska towarowość. Punkty A i B odpadają ze względu na ilość roślin, punkt D ze względu na towarowość.
31. Podstawy rolnictwa - ekstensywnego i intensywnego.
33. Zdrowy rozsądek zabrania budowy na terasach zalewowych, szczególnie, że sporo się o tym mówiło po powiodzi'97. Tak samo kiepsko się buduje na stokach.
34. Wystarczy pokazać zalety transportu kołowego nad kolejowym w ogóle, nie tylko na bazie krajów europejskich.

Zadania średnie (11)

3.3. Zawsze myliły mi się obliczenia spadków terenu, dlatego oceniam na średnie.
8.2. Albo uczeń wie, jak powstają skały jawnokrystaliczne, albo nie wie. Nie ma miejsca na ściemnianie ani logiczne myślenie.
9.2. Przy bliższym spojrzeniu barchan i misa deflacyjna odpadają, powstają w skutek wietrzenia, a potrzebujemy trzy pojęcia związane z lodowcami. Tak samo można wyeliminować Mierzeję Wiślaną (tworzą ją prądy morskie) i Bieszczady, gdzie zlodowaceń na lekarstwo.
12. Trzeba mieć jakieś pojęcie o typach wybrzeży. Mapa jest mniej pomocna, bardziej zdjęcia.
13.2. Jeśli obiły się o uszy hasła związane z halnym, obniżaniem temperatury ze wzrostem wysokości itp. dość łatwo wytłumaczyć zjawisko. Zadanie mogłoby być trudne, gdyby było pozbawione obrazka.
19. Wymagana wiedza o różnicach między krajami wysoko i nisko rozwiniętymi w urbanizacji. Niby proste, ale na tej lekcji trzeba było być.
20. Zadanie wymaga nieco obliczeń i ma odwrócone pytanie drugie. Trzeba nie tylko odczytać dane z tabeli, ale też wykonać na nich działania.
24.2. Bardzo wysokie wydobycie węgla. Egipt odpada, bo tam tylko piach. Angola ma głównie ropę. Nigeria ma zarówno ropę jak i węgiel. A RPA węglem stoi - posiada większość zasobów kontynentu. Chociaż zapewne z tym krajem bardziej kojarzą nam się diamenty i złoto...
28.2. Tu już trzeba mieć twardą wiedzę na temat surowców. Albo dobrze strzelać.
32. Znajomość mapy glebowej Polski.
35. Drogą eliminacji. E - nie słyszałam o wojnie zbrojnej w Panamie, B - oba zbudowano, aby skrócić drogi wodne, więc raczej nie dla turystów, A - i tutaj jest trudność. Co to jest żegluga kabotażowa? To rodzaj transportu wodnego między portami leżącymi na terenie tego samego kraju. Ale można wyeliminować tą odpowiedź ze względu na dwa stwierdzenia: "specjalizują się" i  "obsłudze promowej". Prom, czyli ludzie, krótkie odcinki, a przez oba kanały przepływają dalekomorskie kontenerowce.

Zadania trudne (8)

8.1 Może ocena trudne jest nieco na wyrost, ale ten kwas solny mógł namieszać. Jedyną skałą przeobrażoną jest łupek. Nie reaguje z kwasem zdjęcia A i C. Jednolita barwa eliminuje A. Natomiast skał osadowych mamy 3 - wapień, glina, piaskowiec. Pochodzenie organiczne daje nam wapień, a z kwasem reaguje tylko skała ze zdjęcia B.
9.1. Osobiście nie wpadłam na ilość zlodowaceń. Bardziej myślałam w stronę wymywania osadów z południa i osadzaniu ich na północy.
14. Alice Springs jest łatwe - wysoka temperatura, mało opadów, pustynia. Gove - wysoka temperatura niedaleko równika, czyli C albo D. Sydney to samo. Obie miejscowości nad oceanem, więc do obu bardziej pasuje C z wyrównanymi opadami.
17. Wymagana konkretna wiedza. O Kujawach nie wszyscy słyszeli/zapamiętali, że pada tam najmniej. A mapki nie są super pomocne.
24.1. To, że w Egipcie są głónie muzułmanie raczej jest łatwe do przewidzenia, ale co z pytaniem pierwszym? Osobiście stawiałam na RPA, ale tam chrześcijan jest na poziomie 80%, a islamistów niecałe 2%. Ok, społeczność burska, sporo chrześcijaństwa z Europy. Pozostają Angola i Nigeria. Okazuje się, że podobny do ojczyzny Mandeli odsetek religii ma Angola. Poprawna odpowiedź to Nigeria. Trudno by było się tego domyślić, no może ewentualnie z faktu, że zasięg islamu jest tak do połowy Afryki i z podanych państw mogła być to tylko Nigeria.
25. Nie dość, że trzeba znać lokalizację miejscowości to jeszcze kojarzyć powiązania z energetyką i surowcami. Najłatwiejsze są chyba Rybnik i Solina.
26. Jeśli ktoś wkuł tablice geograficzne to było proste zadanie. Po dopasowaniu surowców można było mniej więcej domyślić się partnerów handlowych. Węgiel brunatny traci kaloryczność przy transporcie, więc w grę wchodzą tylko najbliższsi sąsiedzi - Niemcy i Czesi. Od Norwegów raczej byśmy węgla nie kupowali, a Serbom nie sprzedawali, choć Australia brzmi nieco egzotycznie.
36. A - Unia Europejska, więc odpada Norwegia (stowarzyszenie) i Serbia (kandydat); B - NATO. I teraz dylemat - do NATO nie należy Austria czy Estonia? Austria należy do "starej Europy", więc jest pewniejszym typem do strzału, ale poprawną odpowiedzią jest Estonia.

Podsumowanie

Trzy zadania banalne, dwadzieścia trzy łatwe, jedenaście średnich i osiem trudnych. Do zdania potrzeba chyba 30%, choć mogło się coś zmienić. Czyli wystarczyło odpowiedzieć dobrze na banalne i kilka łatwych pytań. Co innego zdać świetnie, bo 1/4 zadań była naprawdę wymagająca. Chyba największa przepaść jest między poziomem łatwym i średnim, bo zdobyć połowę punktów jest łatwo i nawet nie trzeba było się specjalnie uczyć, a przecież jest to poziom rozszerzony. W porównaniu z gimnazjalistami tutaj już trzeba było się wykazać konkretną wiedzą.
Matura z geografii 2017, podział pytań według trudności
Matura z geografii 2017, podział pytań według trudności



A jak poszło Tobie? Oficjalne wyniki w czerwcu, ale możesz się pochwalić na ile liczysz.

sobota, 22 kwietnia 2017

Egzamin gimnazjalny 2017

Wczoraj zestresowani gimnazjaliści zdawali część przyrodniczą egzaminu gimnazjalnego. Nie wypowiadam się na temat innych przedmiotów, ale chciałam skomentować zadania związane z geografią. Arkusz przyrodniczy znajdziesz pod tutaj.

20. Przez Azję przechodzą południk 0° i obydwa zwrotniki. FAŁSZ
Azja jest jedynym kontynentem oblewanym przez wody oceanów: Arktycznego, Atlantyckiego, Spokojnego. FAŁSZ

Wystarczy wiedzieć, gdzie są poszczególne oceany i zwrotniki i zestawić na podanej mapie z Azją.


21.1. W tej stolicy jest 23:26 czasu słonecznego, podczas, gdy w Warszawie (21°E) jest północ czasu słonecznego.

Różnica czasów wynosi 24:00-23:26=34 minuty. Pamiętając, że 4 minuty to jeden stopień, dostajemy różnicę 8,5 stopni. 21E - 8,5 = 12,5E. Żeby zaznaczyć odpowiedź nie trzeba nawet tego liczyć. Oprócz Rzymu wszystkie miasta są daleko od Warszawy :)

21.2. W tej stolicy dwa razy w ciągu roku Słońce w południe znajduje się w zenicie.
Potrzebujemy stolicy, która leży między zwrotnikami, czyli 23'26 N i 23'26 S, a jeśli nie pamiętamy dokładnie, gdzie leżą zwrotniki, stolicy najbliższej równikowi. Czyli zostaje nam tylko stolica Brazylii.


22. Które strefy roślinności należy wpisać w prostokąty 1, 2 i 3, aby wykres poprawnie przedstawiał związek między warunkami klimatycznymi a zaznaczonymi strefami roślinności?
1 gorąco i sucho 2 sucho i zimno 3 gorąco i dużo pada
A. 1 pustynia; 2 tundra; 3 wilgotny las równikowy


23. Intensywność wietrzenia fizycznego i chemicznego w klimacie równikowym wybitnie wilgotnym przedstawiono na wykresie oznaczonym numerem...
Zadanie sprawdza nie wiedzę tylko umiejętność czytania ze zrozumieniem. Jeśli zestawimy zdanie "Wietrzenie chemiczne zachodzi najintensywniej w klimatach wilgotnych" z poleceniem "w klimacie równikowym wybitnie wilgotnym" odpowiedź sama się nasuwa... trzeba sprawić, który czarny słupek jest najwyższy. C


24. Kolejne zadanie sprawdzające umiejętność czytania tym razem tabelek.
Która informacja dotycząca danych zawartych w tabeli jest prawdziwa?
C. Najmniejsza liczba miast dotyczy województwa o najmniejszej gęstości zaludnienia.

25. Na Wyżynie Lubelskiej i Wyżynie Kielecko-Sandomierskiej, na bazie występujących surowców mineralnych, rozwinęła się produkcja
B. cementu

Wreszcie zadanie, gdzie trzeba się wykazać. Możemy albo rozwiązać je drogą eliminacji (koks - Katowice, kwas siarkowy i olej napędowy bliżej Rzeszowa), albo dopatrując się surowców skalnych koło Kielc i Zamościa.

PODSUMOWANIE

Jak już dawno przekonałam się na własnej skórze większość egzaminów można zdać posiadając minimalną wiedzę i umiejętność czytania ze zrozumieniem i logicznego myślenia. Co sprawdził tegoroczny egzamin z "twardej wiedzy"?

  1. położenie oceanów i Azji na mapie świata
  2. położenie południka 0 i zwrotników na mapie świata
  3. rozumienie pojęcia czasu słonecznego (ale już niekoniecznie jego liczenia)
  4. wędrówki Słońca między zwrotnikami (ale też sam fakt istnienia tego zjawiska)
  5. określenia roślinności za pomocą dwóch wartości - temperatur i opadów
  6. pojęcia gęstość zaludnienia
  7. związku między surowcami skalnymi a cementem (że istnieje)
Jeśli to ma być wiedza jaką wynoszą 16-latki po 6 latach nauki w szkole ...

Z drugiej strony egzamin świetnie odsiewa zaradnych i myślących od szarej masy:
  1. czytanie poleceń ze zrozumieniem
  2. odczytywanie odpowiedzi z tabeli i wykresów
  3. logiczne myślenie i kojarzenie faktów (jak np. z Rzymem)
Niedługo zobaczymy jak kształtują się wyniki naszych przyszłych elit Ojczyzny :)

czwartek, 20 kwietnia 2017

Rodzaje miast, czyli aglomeracje i megalopolis

Miasta są małe lub duże, ale wszystkie mają dość zwartą zabudowę, sporo ludności prowadzącej miejski styl życia, zatrudnionej głównie w przemyśle i usługach. To czy dana miejscowość zasłuży sobie na miano miasta zależy od prawa danego kraju. Czasem potrzebna jest decyzja administracyjna, a w innych przypadkach odpowiednia liczba mieszkańców, niekiedy dekret urzędowy posiłkuje się liczbą ludności. W Polsce obecnie trzeba mieć min. 2000 obywateli i spełnić kilka innych kryteriów (morfologia, poparcie społeczne, ludność pozarolnicza). W latach 2010-2016 prawa miejskie uzyskało 22 miejscowości, a od 1973 roku żadnemu polskiemu miasto nie odebrano tego statusu.


Aglomeracje


Aglomeracja to zbiór kilku miast i miejscowości (jednostek osadniczych), które są połączone za sobą funkcjonalnie (np. poprzez dominującą gałąź przemysłu) oraz często przestrzennie. Aglomeracja wyróżnia się w okolicy gospodarczo oraz gęstością zaludnienia. 

W zależności od wielkości poszczególnych miast-członków (głównych i satelickich) aglomeracje dzielimy na:
  • monocentryczne, w których istnieje jedno wyraźne centrum. Znajdują się w nim budynki administracyjne, kulturalne, szkolnictwa wyższego oraz galerie handlowe. Np. Warszawa, Paryż, Londyn, Berlin.
  • policentryczne (bicentryczne i konurbacje), w których istnieje dwa lub kilka obszarów centralnych. Miasta łączą się dzielnicami mieszkaniowymi, a centra mają równorzędny status. Konurbacje najczęściej tworzą się na terenach przemysłowych lub z sąsiadujących portów. Np. GOP, Zagłębie Ruhry, Lille-Roubaix-Tourcoing, Trójmiasto.


Metropolie i megalopolis